65- نخستین کارخانه بازیافت ضایعات الکترونیکی در کشور

نخستین کارخانه بازیافت ضایعات الکترونیکی کشور، در تیرماه سال 90 و در مجتمع صنعتی بازیافت مشهد راه اندازی گردید که ظرفیت پذیرش روزانه 800 کیلو گرم ضایعات الکترونیکی را دارد و می‌تواند عناصر قلع، روی، مس، طلا و نقره را بازیافت کند. این کارخانه با توجه به اینکه به عنوان اولین خط تولید بازیافت این صنعت شروع به کار نموده است، با وجود تحریم‌ها و دادن قیمت‌های گزاف توسط کشورهای مختلف، به همت نیروهای جوان و دانشگاهی دانشگاه فردوسی و همکاری سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد، توانست با 220 میلیارد ریال هزینه به بهره‌برداری برسد که در مقایسه با قیمت‌هایی که برخی از کشورهای صاحب این صنعت داده بودند، رقمی بسیار پایین است.
زباله‌های الکترونیکی به مجموعه‌ای از قطعات سخت‌افزاری و اجزای رایانه‌ها از قبیل بردها، سی.پی.یو‌ها، اجزای تجهیزات الکترونیکی مانند تلفن همراه، مایکروویو، ماشین لباسشویی و غیره اطلاق می‌شود که به دلایلی غیر قابل استفاده شده‌ و امروزه به عنوان یکی از منابع آلاینده محیط زیست شناخته شده‌اند. كاهش خطرات ناشي از دفن زباله‌هاي الكترونيك، صرفه‌جويي در مصرف سوخت، آب و ساير نهادهاي طبيعي توليد، بازيابي و استفاده مجدد از قطعات الكترونيك و مهمتر از همه استخراج فلزات گرانبها و جلوگيري از ورود آن به محيط زيست از جمله اهداف احداث این مجموعه است.

گفتنی است شهرداری مشهد به دلیل احداث نخستین کارخانه بازیافت ضایعات الکترونیکی کشور، مورد توجه و تقدیر سازمان‌های بین‌المللی و از آن جمله مرکز محیط‌زیست وابسته به سازمان ملل (UNEP) قرار گرفته و شهرداری مشهد را در فهرست شهرداری‌های دوستدار محیط‌زیست قرار داده است.

64- نخستین نيروگاه خورشيدي مجهز به سامانه ردياب

نخستین نيروگاه خورشيدي مجهز به سامانه پیشرفته ردياب (تراکرینگ) در كشور، با ظرفیت ۰۴/۴۱ کیلووات، در مشهد و در تیرماه سال ۱۳۹۰ افتتاح گردید. اين نيروگاه خورشيدي مجهز به سامانه ردياب است، به طوري كه صفحات آن از طلوع تا غروب آفتاب به صورت خودكار در مقابل خورشيد نگه داشته مي شود. بخش اعظم تجهيزات اين نيروگاه منحصر بفرد شامل صفحات خورشيدي توسط مهندسان ايراني ساخته شده و در نوع خود نخستين نيروگاه خورشيدي در كشور و نیز در حال حاضر بزرگترين نیروگاه متصل به شبکه در کشور است. همچنین این نیروگاه در زمان افتتاح، بزرگترین نیروگاه خورشیدی کشور بود.

همچنین نخستین نیروگاه کوچک خانگی خورشیدی در کشور، در مهرماه ۹۱ و در مشهد رونمایی شد. ‌اين نيروگاه های كوچك خورشيدي به وزن تقريبي 30 كيلوگرم در فضاي 2 متر مربع نصب مي‌گردد و بخشي از برق مورد نياز مشترك را تأمين مي‌نمايد. معاون وزیر نیرو در حاشیه این مراسم رونمایی، استان خراسان را پايگاه و تنها مركزي معرفی کرد كه در پروژه‌هاي برق بعنوان پايلوت و مجري، پیشگام است و طرحهاي نو و ابتكاري را به اجرا در مي‌آورد. گفتنی است این طرح در سراسر استان خراسان رضوی اجرا خواهد شد تا مشترکین بتوانند قسمتی از برق مصرفی خود را بدین روش تامین نمایند.

63- نخستین نیروگاه بیوگاز خاورمیانه

نخستین نیروگاه بیوگاز خاورمیانه در تیرماه ۱۳۸۸ با حضور رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست و وزیر نیرو در مشهد افتتاح شد. اين نيروگاه در راستاي حفاظت از محيط زيست و به منظور بهره برداری مفید از گاز تولید شده از انباشت زباله های شهری و با هزينه اي بالغ بر 15 ميليارد ريال به بهره‌برداري رسيد‌. با دفن پسماندهای خانگی و در حالت عدم حضور اکسیژن، بخش آلی پسماندهای مدفون تخمیر شده و ترکیبی از گازهای متان، دی اکسید کربن، هیدروژن، ازت و مقدار کمی ترکیبات کلر و فلوئور و رطوبت تولید می شود که از گاز متان آن میتوان جهت تولید انرژی برق استفاده نمود. بطور میانگین به ‌ازاي هر 170 هزار مترمكعب گاز متان تولید شده از زباله، 300 كيلووات برق توليد مي‌شود كه با 570 هزار مترمكعب گازي كه در اين سايت موجود است، تا يك مگاوات امكان توليد برق وجود دارد. از نظر زیست محیطی نیز بازیافت گاز مراکز دفن و تبدیل آن به انرژی، علاوه بر آنکه به طور مستقیم از انتشار آلاینده ها جلوگیری می کند، به طور غیرمستقیم نیز موجب کاهش انتشار آلاینده ها می شود. چون در این روش گاز حاصله جایگزین نفت و زغال سنگ شده و از انتشار شماری از آلاینده ها مثل دی اکسید کربن و دی اکسید گوگرد (یکی از عوامل عمده باران اسیدی) می کاهد. ‌اجراي اين پروژه در سال 86 با تكميل سيستم استحصال گاز آغاز شده و در تیرماه ۸۸ به بهره‌برداري رسيده است. در مراسم افتتاح این نیروگاه رئيس سازمان حفاظت محيط زيست تلاش‌هاي موثر شهرداري مشهد را در حفظ محيط زيست بسيار ارزشمند توصيف كرد و اظهار داشت: برگزيده شدن سه سال متوالي در جشنواره استانداردها و انتخاب شهرداري مشهد به‌ عنوان واحد خدماتي سبز كشور گواه اين مسئله است كه تمام كشور باید از شهرداري مشهد الگوبرداري كنند.

گفتنی است در اردیبهشت ماه امسال نیز طرح استحصال بيوگاز و توليد برق در لندفيل زباله شهر مشهد در قالب مکانيزم توسعه پاک در سازمان ملل ثبت جهاني شد.

60- ساخت بزرگترين مبدل حرارتي صفحه‌اي كشور

براي نخستين بار در كشور بزرگترين مبدل حرارتي صفحه‌اي ایران توسط متخصصان داخلي و اساتيد دانشگاه هاي فردوسي و آزاد اسلامي براي يكي از مجتمع هاي پتروشيمي منطقه ويژه اقتصادي پارس جنوبي(عسلويه) در مشهد طراحي و ساخته شد. این مبدل یکی از بزرگترین مبدلهای حرارتی در جهان است.

دكتر انوشيروان فرشيديان‌فر مدير گروه علمي و سازنده مبدل هاي حرارتي صفحه اي اظهار کرد: اين نوع مبدل هاي حرارتي براي فرآيند شيرين سازي گاز طبيعي و همچنين توليد اوره، آمونياك و كودشيميايي و ديگر كاربردهاي خنك كننده و گرم كننده آب استفاده مي شود. وي اظهار داشت: مبدل‌هاي حرارتي صفحه‌اي يكي از مجتمع‌هاي پتروشيمي عسلويه به كشور ژاپن سفارش ساخت شده بود كه به دليل تحريم‌هاي اقتصادي در مشهد طراحي و ساخته شد. به گفته وی سيالات مورد استفاده در اين مبدل‌ها محلول‌هاي دقيق و غليظ شده آمين مي‌باشد، كه 30 درصد صرفه جويي در صرف انرژي دارد.

استاد دانشگاه فردوسي مشهد اظهار کرد: اساتيد دانشگاه در كنار صنعت مبدل هاي حرارتي صفحه‌اي را در واحد طاها قالب توس مشهد طراحي و توليد كرده اند، كه اين واحد قادر است سالانه هزار دستگاه مبدل هاي حرارتي صفحه اي در اندازه هاي مختلف بر اساس سفارش مشتري طراحي و توليد كند. وي گفت: اين واحد توانسته است مبدل‌هاي حرارتي براي صنايع فولاد كشور از جمله فولاد مباركه، ذوب آهن اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد هرمزگان و همچنين براي واحدهاي صنايع غذايي، تأسيسات حرم مطهر رضوي، هتل‌ها، برج هاي مسكوني و حتي براي واحد هاي مسكوني كوچك توليد كند.

فرشيديان‌فر افزود: در جهان شش واحد صنعتي اقدام به ساخت مبدل‌هاي حرارتي مي كند، كه يكي از اين واحدها در مشهد مي باشد.

58- مقام اول کشور در صنعت سبز

رييس سازمان حفاظت محيط زيست کشور در جلسه شوراي اداري استان خراسان رضوي كه صبح روز 21دي ماه با حضور مديران استان در سالن اجتماعات استانداري خراسان رضوي برگزار شد اظهار كرد: "خراسان رضوي در صنعت سبز، مقام اول كشور را دارد." وي در اين‌باره تصريح كرد: "استان تهران مقام دوم و مازندران مقام سوم را به خود اختصاص دادند."

همچنین رييس سازمان حفاظت محيط زيست با بيان اين كه در حوزه آلودگي هوا در بعضي از قسمت‌هاي كشور متاثر از كشورهاي همسايه هستيم، اما در مشهد مقدس اين طور نيست، تصريح كرد: "الحمدالله كيفيت هواي مشهد خوب است؛ در بحث گازهاي مخرب از قبيل مونوكسيد كربن، CH2 و ساير عوامل مخرب، مشهد مقدس نسبت به شهرهاي ديگر در وضعيت خوبي به سر مي‌برد. اما آن چيزي كه امروز موجب نگراني است، وجود گرد و غبارهاي معلق در هواي مشهد مي‌باشد كه متاسفانه شاخص‌ها عدد 140 را نشان مي‌دهند."

54- ترین های صنایع غذایی مشهد

- مشهد و خراسان رضوی پس از تهران بزرگترین قطب صنایع غذایی در ایران است.

- خراسان رضوی بزرگترین قطب صنایع غذایی کشور عراق است.

- بزرگترین آزمایشگاه صنایع غذایی خاورمیانه در مشهد واقع است.

- خراسان رضوی بزرگترین تولید کننده زعفران در جهان و بزرگترین قطب فرآوری و بسته بندی و صادرات زعفران در خاورمیانه است.

- خراسان رضوی با ۷۵ درصد تولید کشور بزرگترین قطب تولید رب گوجه فرنگی در کشور است.

- بزرگترین کارخانه تولید کننده نان صنعتی در خاورمیانه و نیز دومین کارخانه بزرگ تولید کننده این محصول در خراسان رضوی واقع شده است.

- برای نخستین بار در ایران در مشهد از برگ زیتون برای تولید چای با خواص درمانی ویژه استفاده شده است.

52- ترین های صنعت کشاورزی در مشهد و خراسان

- مشهد و خراسان بزرگ ترین تولید کننده زعفران در جهان و زعفران این خطه مرغوبترین نوع آن در دنیاست که در این مورد پست جداگانه ای در وبلاگ مندرج است.

- ایران پس از چین و ترکیه سومین تولید کننده خربزه در جهان است و استان خراسان رضوی نیز با یک سوم تولید کشور بزرگترین تولید کننده این محصول در ایران است. و نیز خوشمزه ترین، لذیذترین و محبوب ترین نوع خربزه در ایران نوع مشهدی آن است که عمدتا در مشهد و تربت جام و تایباد کشت میشود.

- "تیل" نوعی میوه از خانواده طالبی است که فقط در خراسان و در مشهد و نیشابور و در دو نوع سبز و آتشی کشت میشود و طعمی بسیار مطبوع تر و شیرین تر از طالبی دارد.

- "تنسگل" نام نوعی میوه از خانواده آلو است که فقط در مناطق مشهد و حومه تولید میشود و طعمی دلپذیر و ملس دارد.

- خراسان رضوی بزرگترین تولید کننده پنبه در کشور است.

- استان خراسان رضوی (خصوصا منطقه تربت حیدریه و شهر بایگ) با دارا بودن بالغ بر ۸۰ درصد تولید کشور، بزرگترین تولید کننده ابریشم در ایران است.

- خراسان رضوی (خصوصا کاشمر) بزرگترین تولید کننده انگور در کشور است.

- این استان بزرگترین تولید کننده زیره در ایران می باشد.

ناگفته نماند که این استان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات مهمی مانند گندم و چغندرقند و .. است و نیز محصولات باغی مشهد مانند سیب و گیلاس و به و آلو و هلو و انگور و ... در زمره بهترین انواع این میوه ها در سطح کشور هستند.