74- نخستین و بزرگترین مجموعه گردشگری تجاری و تفریحی کشور

نمای هوایی مجموعه سپاد

مجموعه چند منظوره گردشگری تجاری و تفریحی سپاد مشهد، با مساحت تقريبي 160 هكتار و با زيربنای حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار مترمربع، نخستین و بزرگترین مجموعه از این نوع در ایران است. این مجموعه پس از اجرای موفق تعدادی از زیرپروژه های مهم و مطرح خود که در ادامه پست بدانها پرداخته میشود، توانسته است در کنار نمونه های مشابه خارجی خود، الگویی برای احداث و ایجاد چنین مجموعه هایی (البته در مقیاس کوچکتر) در سایر نقاط کشور و حتی در خود مشهد گردد که از جمله آنها میتوان مجموعه خلیج فارس شیراز، سیتی سنتر اصفهان و شهر رویایی پدیده مشهد را نام برد. همچنین مجموعه چند منظوره گردشگری سپاد مشهد، در اردیبهشت ماه ۸۶ و با تصویب هیات دولت، به عنوان منطقه نمونه بین المللی گردشگری شناخته شد.

این مجموعه با احداث مجتمع تجاری شهید کاوه در سال ۷۵ کار خود را آغاز نمود و در طی چند سال توانست زیر پروژه های مطرح دیگری را نیز اجرا نماید که اغلب در سطح کشور شناخته شده هستند. مجموعه سپاد شامل پروژه های متعدد با کاربری های مختلف است که بیشتر موارد آنها اجرا شده و تعدادی دیگر نیز در دست اجرا است. از جمله پروژه های اجرا شده در این مجموعه میتوان موارد زیر را نام برد:

۱- مجتمع تجاری الماس شرق: درباره این مجتمع در پستی جداگانه (پست شماره ۵۶ - آرشیو دی ماه ۹۱) به تفصیل شرح داده شده است. جهت دریافت اطلاعات بیشتر میتوانید به پست مزبور مراجعه فرمایید.

نمایی از مجتمع های الماس شرق و وصال

۲- مجتمع تجاری وصال: مجتمع طلا و ملزومات عروس (وصال) در مجاورت مجتمع تجاری گردشگری الماس شرق و در زمینی به مساحت ۱۱۰۰۰ مترمربع و با زیربنایی به مساحت حدود ۴۸۰۰۰ مترمربع و در ۶ طبقه ساخته شده است. این مجتمع که برای برندهای معتبر مرتبط با نیازهای عروس و داماد، ازجمله فروش و توزیع پوشاک و پارچه، آئینه و شمعدان، لوازم آرایشی، کیف و کفش و ... ساخته شده، دارای ویژگی ها و معماری خاص و منحصر به فرد می باشد و در خرداد ماه ۹۱ افتتاح گردید. از امکانات و بخشهای مختلف این مجتمع عظیم تجاری میتوان به هایپرمارکت پرسون، آتریوم بزرگ و آبنمای موزیکال زیبا با ۸ افکت مختلف، گنبد عظیم شیشه ای و رستوران و تالار در زیر گنبد، رستورانهای مختلف، آسانسور شیشه ای پانورامیک، ۱۲ دستگاه آسانسور، ۳۵ دستگاه پله برقی، پارکینگ طبقاتی، نمازخانه، خدمات حمل بار و ... اشاره کرد. این مجتمع در طبقه منفی یک از طریق یک تونل به مجتمع الماس شرق مرتبط است.

آتریوم و آسانسور شیشه ای و آبنمای موزیکال مجتمع وصال

هایپرمارکت پرسون در طبقه منفی یک مجتمع وصال

اولین شعبه رستوران خلیفه لبنان در ایران و در مجتمع وصال

۳- مجتمع تجاری شهید کاوه: بازار بین المللی شهید کاوه در زمینی به مساحت حدود ۱۳۰۰۰ متر مربع و با زیربنای حدود ۳۵۰۰۰ مترمربع در سال ۱۳۷۵ شروع و طی چند فاز مختلف ساخته و مورد بهره برداری قرارگرفته است. در این بازار حدود ۴۶۰ واحد تجاری، ۶ شعبه بانک، ۱۵ دفتر تجاری و بازرگانی چندین دستگاه پله برقی، آسانسور و سایر خدمات و تاسیسات مورد نیاز مجتمع ایجاد شده است. همچنین دردو طرف بازار، پارکینگ های طبقاتی (۵ طبقه) با حدود ۱۹۷۰۰ مترمربع زیربنا وظرفیت پارک حدود۶۰۰ خودرو ایجاد و مورد بهره برداری قرارگرفته است . این بازار با ارائه کالاها و خدمات متنوع و گسترده، یکی از بازارهای شناخته شده و مورد توجه زوار و گردشگران برای خرید سوغات و گذران اوقات فراغت می باشد.

مجتمع تجاری شهید کاوه

۴- سیرک دایمی ملل: این پروژه در زمینی به مساحت حدودا ۲۰۰۰۰ مترمربع با ظرفیت حدودا ۱۲۰۰ نفر در بلوار بهارستان مستقر شده است. سیرک دائمی ملل با سیستمی مدرن و مجهز و با هنرنمایی آرتیست هایی از ملل مختلف دنیا از جمله روسیه، ارمنستان و آلمان، بزرگترین سیرک ایران است.

سیرک بزرگ ملل

۵- پارک ساحلی آفتاب: این مجموعه بزرگترین پارک آبی طبقاتی دنیا می باشد که در مورد آن در پست جداگانه ای (پست شماره ۳۳ - آرشیو آذرماه ۹۱) به تفصیل شرح داده شده است.

پارک ساحلی آفتاب

۶- شهربازی سرزمین خورشید: این مجتمع تفریحی در زمینی به مساحت حدودا ۱۷۰۰۰ مترمربع در مقابل بازار بین المللی کاوه اجرا شده است. توجه به امنیت، رفاه و امکان بازی و نشاط برای کودکان و بزرگسالان از شاخص های طراحی و اجرای این پروژه بوده است. شهربازی سرزمین خورشید با تعداد حدود ۲۰ دستگاه و وسیله ایمن برای بازی و تفریح و محیطی وسیع با امکاناتی از قیبل پارکینگ اختصاصی، سینمای تابستانی، پیست اتومبیلرانی و نمایشگاه عرضه محصولات فرهنگی، فضای مناسبی برای تفریح و آموزش خانواده ها فراهم نموده است.

شهربازی سرزمین خورشید

۷- پارکینگهای طبقاتی: مجموعه سپاد شامل چند پارکینگ طبقاتی در نقاط مختلف مجموعه است. از جمله این پارکینگها میتوان به پارکینگ های طبقاتی شهید کاوه و الماس شرق و نیز پارکینگ های روباز خیام و شهربازی اشاره کرد.

پارکینگ طبقاتی مجتمع الماس شرق

گفتنی است که مجموعه عظیم گردشگری سپاد، چند زیر پروژه بزرگ دیگر از قبیل برجهای دوقلوی ملل، مجتمع تجاری بهار، پارک موضوعی عصر جدید و چندین پروژه دیگر را در دست اجرا دارد.

61- نخستین تونل امداد و سلامت خاورمیانه

نخستین تونل امداد و سلامت خاورمیانه با هدف ایجاد ارتباط پزشکی و تجهیزات در حد فاصل دو بیمارستان قائم و امام رضا (ع) در مشهد و در آذر ماه ۸۸ به بهره برداری رسید. عملیات اجرایی احداث این گذرگاه دو سال به طول انجامیده و با احداث آن، مدت زمان تردد بین بیمارستان قائم (عج) و بیمارستان امام رضا (ع) که تا قبل از این تا 25 دقیقه و بعضا تا ۴۵ دقیقه به طول می انجامید، به یک دقیقه کاهش یافت. این گذرگاه که توسط شرکت بهره برداری قطارشهری مشهد اجرا شده است، با خطوط یک و دو قطار شهری مشهد تلاقی دارد، به گونه‌ای که در خیابان احمد آ‌باد از زیر تونل خط یک و در عمق 15 متری و در خیابان دانشگاه از بالای تونل خط دو و زیرسطح خیابان عبور می کند. ارتباط ایستگاه شماره شش خط یک قطار شهری با این گذرگاه، انتقال مصدومان احتمالی در مواقع بحران را از طریق خط ارتباطی قطار شهری ممکن می سازد. عرض مفید تونل با احتساب پیاده رو هفت متر، ارتفاع مفید تونل ۳/۵ متر، طول تونل ۵۷۵ متر، حداکثر عمق از کف 15 متر و حجم بتن ریزی آن 7500 متر مکعب است.

57- متنوعترین مجموعه معماری ایران بلحاظ عناصر معماری و تزئینی، سبک های معماری و دوره های تاریخی

تصویر بالا: صحن عتیق یا انقلاب که در دوره های تیموری و صفوی احداث گردید. این مجموعه شامل المانهای مختلفی است که تعدادی از آنها مانند گنبد و گلدسته و ایوان طلا و سقاخانه اسماعیل طلایی و ایوان ساعت در تصویر مشخص است. نقاره خانه و پنجره فولاد و گنبد الله وردیخان از دیگر آثار معماری این صحن است.

مجموعه عظیم آستان قدس رضوی شامل روضه منوره، مساجد، مدارس، رواقها، صحنها، کتابخانه ها، موزه ها و ... متنوعترین مجموعه معماری ایرانی هم بلحاظ عناصر و آرایه های معماری و تزئینی و هم بلحاظ دوره های تاریخی و سبک های معماری بکار گرفته شده در ساختمان بخش های مختلف این مجموعه است. در اين پست، اين تنوع معماري را از دو منظر فوق و بصورت جداگانه بررسي ميكنيم:

۱- عناصر معماري و تزئيني: مجموعه آستان قدس رضوي بلحاظ كاربري هاي مختلف، تنوع گسترده اي داشته و شامل فضاي زيارتي و آرامگاهي، مسجد، مدرسه، رواق، صحن، سقاخانه، كتابخانه، فضاي موزه اي و نمايشگاهي، زائرسرا و مهمانسرا است. همچنين از منظر عناصر سازه اي معماري ايراني نيز تنوع چشمگيري دارد كه شامل استفاده از ايوان، گنبد، مناره، كاسه، صفه، شاه نشين، سرداب، صحن و حوض، شيوه هاي چهار ايواني و دو ايواني، شبستان ستوندار، غلام گردش، كاربندي و ... مي گردد. عناصر تزئيني بكار گرفته شده در اين مجموعه نيز بيشترين تنوع را در زيباترين صورت خود دارند و شامل هنرهايي مانند كاشي معرق، كاشي هفت رنگ، كاشي سنجري، كاشي نگين، كاشي مشبك، كاشي مينايي، كاشي معقلي، گچبري، نقاشي، مقرنس كاري، رسمي بندي، طلاكاري، منبت كاري، معرق چوبي، مشبك چوبي، سنگ تراشي، مشبک سنگی، آينه كاري، آجركاري، كتيبه نويسي، ميناكاري، قلم زني، خوشنويسي، خاتم كاري، فرش ایرانی، مينياتور، تذهيب، شيشه رنگي و ... است.

تصویر بالا: در این تصویر تعدادی از هنرهای تزئینی حرم مطهر مانند کاشی سنجری و کاشی معرق و نیز سنگ تراشی و قلمزنی قابل مشاهده است.

۲- سبک های معماری و دوره های تاریخی: حرم مطهر امام رضا (ع) از زمان شهادت ایشان تا امروز مورد توجه شیعیان آن حضرت و حتی حکومتهای وقت بوده است. طبق روایات تاریخی، مدفن آن حضرت در کنار مقبره هارون الرشید و درون یکی از تالارهای کاخ حمید بن قحطبه طایی (والی خراسان) در توس بوده است. بنا به قول بسیاری از مورخین، بنای این کاخ قبل از اسلام آتشکده ای بوده که پس از فتح توس توسط مسلمانان به مقر فرماندهی منطقه تبدیل شده است. بر این اساس، نخستین بنا و قبه ساخته شده بر مدفن حضرت رضا (ع)، توسط مامون عباسی و بصورت چهاردیواری ساده و نسبتا کم ارتفاع با گنبد کم خیزی بوده است. از آن پس، مردمان دوره های مختلف تاریخی، از سامانیان تا به امروز، نسبت به عمران این بارگاه توجه و اهتمام ویژه ای داشته و یادگاران متعددی در کلیه سبکهای مختلف معماری ایران پس از اسلام از خود به جای گذاشته اند. این سبک ها از قرون اولیه اسلامی و بصورت سبک خراسانی آغاز و پس از آن با شیوه های رازی، آذری و اصفهانی ادامه یافت. سیر تاریخی معماری حرم مطهر رضوی را می توان بصورت زیر تقسیم یندی و بررسی کرد:

الف- دوره سامانی: به روایت تاریخ، بوبکر شهمرد، از پیشکاران نوح بن منصور سامانی، و نیز محمد بن عبد الرزاق طوسی و امیر محمدیه، از امرای عهد سامانی، در دوران امارتشان نسبت به مرقد مطهر حضرت کمال ارادت و توجه را داشتند و تزییناتی در حرم به وجود آوردند.

ب- دوره دیلمیان: در اوایل قرن چهارم هـ.ق به دستور عضد الدوله دیلمی، مرقد منور حضرت به سبک آن زمان تعمیر و تزیین شد.

ج- دوره غزنویان: سلطان محمود غزنوی از نو بنایی زیبا بر مزار آن حضرت بنا کرد و مسجد بالاسر نیز یادگار همین دوران است. بنا به قولی مناره کنار گنبد نیز در همین دوران بنا گردید.

د- دوره سلجوقی: گنبد اصلی بر فراز مدفن حضرت که تا به امروز نیز باقی است، در این دوره ساخته شد. امیر عماد الدوله در دوره سلجوقی و در اوایل قرن ششم هـ.ق حرم را مرمت کرد. شرف الدین ابو طاهر قمی، وزیر سلطان سنجر، گنبد را بر فراز بقعه بنا نهاد و ترکان زمرد سلجوقی هم ازاره حرم مطهر را با کاشی‌‌های نفیس سنجری به تاریخ اثنی عشر و خمس مائه (512) آراستند.

ه- دوره خوارزمشاهیان: در دوره خوارزمشاهیان، کاشی‌کاری در حرم رنگ و بوی بیشتری یافت. در اوایل قرن هفتم هـ.ق بار دیگر ازاره حرم مطهر با کاشی‌‌های ممتاز معروف به کاشی سنجری تزیین شد. اکنون این کاشی‌‌ها با تاریخ اثنی عشر و ست مائه (612) در حرم موجود است. به علاوه در این دوره، اطراف در پیش روی مبارک، در ضلع شمالی رواق دار الحفاظ، با کتیبه‌ای از کاشی چینی مانند ممتاز تزیین شد. در این کتیبه به خط ثلث برجسته، نام و نسب حضرت امام رضا (علیه السلام) تا حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) مکتوب شده ‌است.

و- دوره ایلخانان مغول: در این دوران و پس از خرابیهایی که پس از حمله مغول بر این مجموعه وارد آمد، بارگاه حضرت رضا (ع) توسط الجایتو (ایلخان شیعه مغول) بازسازی گردید. درب چوبی دارالسیاده، شاهکار هنری دوره ایلخانان مغول به عنوان قدیمی‌ترین درب چوبی حرم مطهر با هفت قرن قدمت که در گنجینه تاریخ مشهد موزه آستان قدس موجود است، یکی از یادگاران باقی مانده از این دوره است.

ز- دوره تیموری: عهد تیموری، دوران پربار و با شکوهی از نظر معماری حرم به شمار می‌رود. گوهرشاد خاتون، همسر شاهرخ بن امیر تیمور گورکانی، بانی معروف مسجد گوهرشاد، در این دوره زندگی می‌کرد. از آثار مهم این دوره، بنای باشکوه مسجد گوهرشاد در جنوب حرم مطهر و دو رواق تاریخی دار الحفاظ و دار السیاده است. مدرسه پریزاد، مدرسه دو در و مدرسه سابق بالاسر که متصل به ضلع غربی دار السیاده بود و اکنون جزء رواق دار الولایه است هم به این دوره مربوط می‌شود. همه این بناها مربوط به دوران حکومت همسر گوهرشاد خاتون یعنی شاهرخ تیموری است. از آثار دیگر عهد تیموری، ضلع جنوبی صحن انقلاب (صحن عتیق یا صحن تیموری) است که به همت امیر علیشیر نوایی، وزیر سلطان حسین بایقرا (آخرین امیر تیموری) بین سال‌‌های 8۷5 تا 8۸5 هـ.ق ساخته شد. ایوان جنوبی صحن که به ایوان طلا معروف است، توسط وی ساخته شد که در دوره های بعد طلاکاری گردید.

تصویر بالا: مسجد گوهرشاد یادگار باشکوه دوره تیموری

ح- دوره صفوی: دوران صفویه نیز دوران مهمی در تاریخ معماری حرم به شمار می‌رود. طلاکاری گنبد و گلدسته، ساخت اولین ضریح مرقد منور، رواق‌‌های توحیدخانه، گنبد الله وردی‌خان و گنبد حاتم خانی، همه مربوط به این دوره است. شاه طهماسب، شاه عباس و شاه سلیمان صفوی، از جمله شاهانی بودند که در این دوره با اقدامات اساسی خود، نامشان را در تاریخ معماری حرم ثبت کردند. شاه طهماسب صفوی در سال 932 هـ.ق برای اولین بار گنبد را به طلا آراسته کرد و اقدام به تهیه اولین ضریح مرقد منور به سال 957 هـ.ق کرد. علاوه بر این، ایوان امیر علیشیر و گلدسته کنار گنبد را هم طلاکاری کرد. در زمان شاه عباس، صحن انقلاب وسعت یافت و اضلاع شرقی و شمالی و غربی آن با ایوان‌‌ها و حجره‌‌ها ساخته شد و شاه عباس دوم اقدام به تعمیر و کاشی‌کاری آن کرد. در سال 997 هـ.ق که عبد المؤمن خان ازبک اقدام به غارت اموال آستان قدس رضوی و طلاهای گنبد کرد، شاه عباس اول در سفری که به مشهد آمد، مجدداً گنبد را طلاکاری کرد. این کار در سال 1016 هـ.ق پایان یافت. علیرضا عباسی این جریان، یعنی آمدن شاه عباس و طلاکاری گنبد را با خط ثلث در کتیبه کمربندی گنبد خطاطی کرده است. شاه سلیمان صفوی هم به تعمیر رواق دار السیاده و طلاکاری مجدد گنبد که در اثر زلزله سال 1084 هـ.ق آسیب دیده و فرو ریخته بود، اقدام کرد. طلاکاری مجدد گنبد در عهد شاه سلیمان، بر چهار ترنج ساقه گنبد به خط محمدرضا امامی کتیبه شده است. مدرسه میرزا جعفر و بنای آرامگاه پیرپالان دوز نیز از دیگر آثار دوره صفوی است.

تصویر بالا: گنبد الله وردیخان یادگار دوره صفوی

ط- دوره افشاریه: بنای گلدسته ضلع شمالی صحن عتیق (صحن انقلاب)، طلاکاری مجدد ایوان امیر علیشیر و گلدسته بالای آن و سنگاب سقاخانه اسماعیل طلایی، همه مربوط به این دوره هستند.

ی- دوره قاجار: دوره قاجاریه هم از نظر معماری، دوران مهمی در تاریخ حرم به شمار می‌رود. بنای صحن آزادی مربوط به این دوره است. در این عهد، ایوان غربی صحن آزادی به طلا آراسته و به ایوان ناصری معروف شد. در همین دوران، کاشی‌کاری و تزیینات صحن آزادی انجام شد. علاوه بر این، در سال 1275 هـ.ق قائم مقام نوری اقدام به آینه‌کاری روضه منوره کرد و در همین دوره بود که رواق‌‌های توحید خانه، دار الحفاظ و دار السیاده آینه‌کاری شد. نصب نخستین کارخانه برق و سیستم روشنایی حرم مطهر نیز در این دوران و توسط مظفرالدین شاه در سال ۱۲۷۹ شمسی صورت گرفت. همچنین ناصرالدین شاه قاجار ساعتی را از منچستر انگلستان خریداری و بالای ایوان غربی صحن عتیق نصب نمود که بعدها به بالای ایوان جنوبی صحن آزادی منتقل گردید. ساعت کنونی صحن انقلاب سالها بعد و در دوره پهلوی از هامبورگ آلمان خریداری و نصب گردید.

تصویر بالا: آینه کاری رواق دارالحفاظ (کتیبه خوارزمشاهی پیرامون در طلایی رنگ پیش رو در تصویر مشخص است)

ک- دوره پهلوی: نخستین طرح توسعه حرم رضوی مربوط به این دوره است. همچنین صحن پهلوی (صحن موزه) که پس از انقلاب به امام خمینی تغییر نام یافت در این دوره بنا گردید.

تصویر بالا: محدوده حرم مطهر در زمان پهلوی دوم

ل- دوره جمهوری اسلامی: بیشترین اقدامات عمرانی در تاریخ مجموعه آستان قدس رضوی در این دوره صورت گرفته است. در این دوره زیربنای کل مجموعه تا یک میلیون متر مربع افزایش یافته و بخش هایی مانند صحن جامع رضوی، صحن جمهوری اسلامی، صحن قدس، صحن های کوثر و هدایت و غدیر و نیز رواق هایی مانند امام خمینی و دارالحجه و ... در این دوران ساخته شده اند.

تصویر بالا: نمایی از محدوده کنونی حرم مطهر

56- نخستین سازه با معماری مارپیچی شکل (بدون پله)

مجتمع "الماس شرق" در زمینی به مساحت حدودا ۲۶۰۰۰ مترمربع و با زیربنای حدودا ۱۱۰ هزار مترمربع و در ۶ طبقه ساخته و در سال ۸۴ افتتاح گردیده است. این مجتمع بعنوان یکی از بزرگترین مجتمع های تجاری کشور با حدود ۱۲۰۰ واحد تجاری، نیاز شهروندان و گردشگران را درخصوص لوازم خانگی، صوت و تصویر، تلفن همراه، رایانه، لوازم لوکس و دکوری، اسباب بازی، صنایع دستی، پوشاک و کیف و کفش و ... را تامین می نماید.

مجتمع تجاری گردشگری الماس شرق از طراحی و معماری ویژه و منحصر به فردی برخوردار است، بطوریکه برای نخستین بار در ایران با معماری خاص مارپیچ و شیب ملایم و نامحسوس ۳٪ امکان بازدید از کل طبقات مجتمع را بدون استفاده از پله و آسانسور فراهم میسازد. همچنین سازه گنبد عظیم این مجموعه شکل الماس را در ذهن تداعی کرده و بخصوص در شب و با نورپردازی ویژه، نمای بسیار زیبایی به این مجتمع میدهد. دیگر مشخصه معماری این سازه، استفاده از وید یا آتریوم بزرگ مرکزی است که دقیقا در زیر گنبد قرار گرفته و آبنمای بسیار زیبایی را در خود جای داده است. ارتفاع طبقات مجتمع نیز ۵/۴ متر است.

این مجتمع دارای پارکینگ ۵ طبقه با ظرفیت پارک حدود ۱۴۰۰ دستگاه اتومبیل است که بوسیله تونل و پل به مجتمع متصل است. دیگر امکانات جانبی مجتمع عبارتند از ۳۵ دستگاه پله و رمپ برقی، ۱۳ دستگاه آسانسور، آب نمای جامپینگ بسیار زیبا و منحصر بفرد با قابلیت پرتاب آب تا ارتفاع ۳۰ متری و ۴ افکت مختلف بی نظیر، آسانسور شیشه ای پانورامیک، وید (آتریوم) بزرگ مرکزی، سیستم گرمایش و سرمایش مرکزی، سیستم صوت و دوربین های مداربسته، شبکهIT و اینترنت بیسیم رایگان، نمازخانه و سالن اجتماعات و سرویسهای بهداشتی و سایر تاسیسات و امکاناتی که مورد نیاز مراجعان و گردشگران میباشد. از جمله شاخصه ها و امکانات گردشگری این مجتمع می توان به استقرار ۲ سالن سینمای ۵ بعدی، آکواریوم آبهای شور جهان، کافی شاپ، شهربازی سرزمین عجایب، بازار چینی ها یا سی سی کام، رستوران های متعدد سنتی و کلاسیک و فست فود ... همراه با حضور برندهای معتبر ایران و جهان مانند پوشاک برندس، پوشاک سالیان، ال جی، سامسونگ، سونی، چرم مشهد، پوشاک جیوردانو، پوشاک زارا، پوشاک بالنو، فروشگاه آستان قدس، فروشگاه بن ناصر، رستوران بوف، رستوران مستر دیزی و ... نام برد. طبق آمار و سرشماری های انجام شده بطور متوسط روزانه بالغ بر ۳۰ هزار نفر به مجتمع الماس شرق مراجعه می کنند، اما این آمار در ایام تعطیلات تابستانی، اعیاد و مناسبت ها به شدت افزایش می یابد، به نحوی که در برخی ایام خاص روزانه بالغ بر ۱۲۰ هزار نفر از این مجتمع بازدید داشته اند. گفتنی است این مجموعه در زمان افتتاح بزرگترین مجتمع تجاری کشور بوده و هم اکنون نیز با دارا بودن معماری مارپیچ منحصر بفرد و طراحی بسیار زیبا و الماس گونه گنبد و نیز آتریوم بزرگ مرکزی و آبنمای مدرن و سایر امکانات و تجهیزات پیشرفته، در زمره بزرگترین، مدرنترین و زیباترین مجتمع های تجاری کشور است.

در زیر تصاویری زیبا از بخشهای مختلف مجموعه را می بینید:

55- نخستین خیابان شهری زیرسطحی کشور

زیرگذر حرم مطهر رضوی در مشهد که در سال ۱۳۷۴ به بهره برداری رسیده است نخستین خیابان شهری زیرسطحی کشور محسوب می گردد.

پس از آن تونل رسالت تهران که در تیرماه ۸۵ افتتاح گردید دومین مسیر سواره روی شهری زیرسطحی در ایران است و نیز با افتتاح تونل زیرگذر غربی میدان شهدای مشهد در دی ماه ۸۶ سومین سواره روی شهری زیرسطحی کشور در مشهد به بهره برداری رسید.

تصویر بالا نمایی از زیرگذر حرم مطهر و تصویر پایین نمایی از تونل زیرگذر غربی میدان شهدای مشهد است.

40- رکورد جهانی بیشترین حجم بتن ریزی

 

مهندسان ایرانی با بتن ریزی به میزان ۱۵۸۸۸ متر مکعب در طی ۱۸ ساعت در پروژه عظیم "شهر رویایی پدیده" موفق به ثبت رکورد جهانی بیشترین حجم بتن ریزی در زمان معین در کتاب "گینس" شدند. گفتنی است پیشتر این رکورد جهانی متعلق به پروژه "عبدالرح" در کشور امارات با ۱۰۵۰۰ متر مکعب طی ۲۴ ساعت بوده است. همچنین این رکورد در کشور آمریکا ۶۳۷۲ متر مکعب در ۳۰ ساعت و در استرالیا ۲۴۷۲ در ۲۴ ساعت می باشد. گقتني است ركورد بتن ريزي در ايران در پروژه كارون سه، 2630 متر مكعب بود که در ادامه به 3000 متر مكعب در پروژه ساراي مشهد رسيد. بعد از آن دوباره  آن را 300 متر مكعب ارتقا دادند و در پايان 4623 متر مكعب ركوردي بود كه در تهران به عنوان بيشترين حجم بتن ريزي ايران در 23 ساعت و 39 دقيقه به ثبت رسيد. اما آخرین بار این شرکت پدیده بود که با ۸۸۸۸ متر مکعب بتن ریزی در ۱۷ ساعت رکورد شکست و در حقیقت پدیده با ثبت رکورد جدید (۱۵۸۸۸ در ۱۸ ساعت) رکورد قبلی خود (۸۸۸۸) را نیز شکست.

در طی این عملیات عظیم بتن ریزی، ۳۵۰۰ نیروی کارگری، ۲۳۰۰ دستگاه میکسر و ۳۵ دستگاه پمپ بتن فعالیت داشتند.

ثبت این رکورد جهانی حاکی از سرعت زیاد، عظمت پروژه و توان بالای مهندسان ایرانی است.